Giới thiệu

Bài viết tương đối dài, mời bạn click vào “tiêu đề” hoặc “đọc thêm…” để xem toàn bộ bài viết

Tên gốc tiếng Anh của quyển sách này là Self-therapy for the stutterer. Tác giả của quyển sách là Malcolm Fraser, người sáng lập ra tổ chức nói lắp ở Mỹ ( Stuttering Foundation of American). Đến nay, quyển sách được tái bản lần thứ mười (xuất bản đầu tiên năm 1978) và được dịch ra rất nhiều thứ tiếng khác nhau. Mong rằng trong thời gian tới, nó sẽ được chính thức dịch ra tiếng Việt. Người dịch Trương Minh Sử Nhiên.

GỬI ĐỘC GIẢ

Một số người nói lắp (NNL) không có điều kiệnđể được chữa trị hẵn hoi. Một số thì không phù hợp với phương pháp điều trị. Số khác thì thích tự mình chữa cho mình.

Trong cuốn sách này, Malcolm Fraser, người sáng lập tổ chức nói lắp ở Mỹ, đưa ra những lời chỉ dẫn phù hợp cho việc tự điều trị. Vốn là người từng nói lắp, tác giảhiểu rõ nổi khó khăn trong quá trình tự điều trị. Chính vì thế ông liệt kê ra hàng loạt những mục tiêu và khó khăn có thể. Nó sẽ soi đường dẫn lối cho những ai đã từng sống trong thảm cảnh với tật nói lắp (TNL) và muốn tìm đường giải thoát.

CHARLES VAN RIPER

Giáo sư danh dự, trưởng khoa nguyên cứu bệnh khoa âm học và thính học Đại học Miền Tây Michigan.

CÁCH TIẾP CẬN

Để áp dụng thành công, phải áp dụng phương phápnày một cách triệt để. Bạn phải nghĩ rằng bạn đang đi dúng hướng. Bạn phải nhất định thi hành theo đúng chương trình. Lập kế hoạch thật tốt và hãy hết sức siêng năng thực hành .

Tất cả ý trong sách đều dựa trên một giả thuyết là “TNL có thể thay đổi được”. Điều này nói rằng bạn có thể học để giải quyết khó khăn của mình, một phần là thay đổi cảm nghĩ và thái độ, và phần khác trừ khử hoặc chỉnh đốn những hành vi bất thường gắn liền với những trở ngại khi nói lắp.

Quyển sách này dành cho người đã lớn mà vẫn còn nói lắp ( kể cả thanh thiếu niên). Nó sẽ cho bạn biết những điều mình có thể làm và nên làm để điều trị. Bạn sẽ không phải đầu hàng nổi khó khăn trong giao tiếp của mình. Bạn có thể thay đổi cách mình nói chuyện. Bạn có thể học cáhc giao tiếp một cách thanh thản thay vì phải cố gắng gò bó. Không có một phương pháp nào dễ dàng và nhanh chóng cả, nhưng với cách tiếp cận đúng đắn, phương cách tự diều trị sẽ hữu hiệu.

Kinh nghiệm thực tế của bạn chỉ làm chỉ gây ra sự ngờ vực về giải pháp.Có thể trong quá khứ, bạn đã từng thất vọng ở một số phương pháp điều trị nào đó. Cuốn sách này không hề hứa hẹn một phương pháp huyền bí nào và cũng không tuyên bố điều gì sai trái. Nó chỉ giúp bạn nhận biết những điều có thể làm và điều gì nên làm để gia tăng sự tự tin và khắc phục khó khăn.

Quyển sách nêu ra một phương pháp điều trị thực nghiệm mang tính logic, dựa trên phương pháp mà đã được áp dụng thành công ở nhiều trường đại học và bệnh viện chuyên khoa về thanh học. Hiện thời không có một phương pháp nào dễ và tốt hơn thế nữa. (bổ sung, quyển sách này đã được dịch sang 12 thứ tiếng: Đức, Pháp,Tây Ban Nha, Nhật Lithua, Phần Lan, Slovakia, Dani, Nga, Séc, Zulu và Trung Quốc. Dĩ nhiên có Việt Nam nữa đúng không? :))

Chúng tôi bắt đầu với hai giả định. Thứ nhất là bạn không gặp vấn đề vật lý ở cơ chế phát âm thì bạn sẽ nói lưu loát nhanh thôi. Bạn có thể nói chuyện bình thường khi ở một mình, hoặc không có sự nhòm ngó của ai khác. Thực tiễn, những NNL như chúng tôi cũng có lúc nói lưu loát và rất lưu loát . Thứ hai, bạn phải là người điều trị cho chính mình. ( ý của tác giả là:Các chuyên gia dù giỏi đến mấy thì họ cũng chỉ có việc nghiên cứu và cung cấp thông tin cho bạn mà thôi. Vấn đề chính yếu là ở bạn, bạn phải tự điều trị cho chính mình – người dịch)

Nếu bạn thật sự quan tâm đến việc cải thiện vấn đề, bạn cần có một động lực nhất định và kiên quyết làm theo những lời đề nghị ở đây.

Tầm quan trọng của động lực không thể phóng đại được. Kết quả thành công hay thất bại của phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào tính kiên quyết của bạn. Không dễ dàng tí nào, nhưng có thể thực hiện được.

Mặt khác, khoong có cách nào hứa hẹn thành công cả. Bởi vì không có cách chữa trị nói lắp nào là chắc chắn, ngoài những thứ mà bạn đã được đọc. Tuy vậy, Nếu bạn nghiêm túc theo những lời đề nghị ở đây, bạn sẽ chế ngự được TNL và nói chuyện lưu lóat hơn. Thực tế rất nhiều người đã làm được như vậy, bạn cũng sẽ làm được như họ thôi.

Cách tốt nhất để đánh giá tính hiệu quả của một phương pháp là cứ việc thử nghiệm để cho kết quả tự trả lời.

TNL kể ra cũng đa dạng lắm. Mức độ nghiêm trọng và tần xuất xảy ra cũng khác nhau theo thời gian và hoàn cảnh. Thỉnh thoảng, bạn có thể nói lưu loát ít nhiều. Nhưng bạn lại gặp rắc rối ở một số trường hợp, vị thế khác. Hầu hết những NNL thường gặp phải khó khăn nhất khi bối rối hoặc khi đứng trước một rắc rối. Điều đáng chú lý là đa số NNL sẽ gặp khó khăn khi nói chuyện với những người có quyền lực cao hơn như là nhà tuyển dụng, thầy giáo hay khi tự giới thiệu trước đám đông hoặc nghe điện thoại… Nhưng họ lại không gặp trở ngại hoặc ít hơn khi nói chuyện một mình hoặc với trẻ em hoặc với con vật nuôi trong nhà.

Trường hợp nữa đáng lưu ý là những NNL những phản ứng đặc thù trong cơn bối rối. Không tồn tại hai kiểu NNL giống nhau, bởi vì mỗi người đều xây dựng một kiểu nói lắp cho riêng mình.

Hầu hết họ đều có những khả năng đáng ngạc nhiên. Họ ít hoặc không gặp rắc rối gì khi hát, la hét, nói thì thầm hoặc nói đồng loạt với người khác. Nếu bạn thật sự không gặp vấn đề khi nói một mình hoặc khi đọc, nói đồng lọat với người khác thì khả năng vật lý của bạn đủ tốt để cho bạn nói chuyện bình thường. Điều này nói rằng những điều lo lắng, sợ sệt, sự căng thẳng… là không cần thiết và vô nghĩa. Chúng chỉ gây rối thêm cho bạn.

Và điều quan trọng nữa, TNL không ảnh hưởng gì đến khả năng tư duy cả. Thống kê chó thấy chỉ số thông minh I.Q. của những NNL ở mức bình thường và cao hơn mức bình thường ( những nhât vật nổi tiếng bị nói lắp rất thông minh như Winston Churchill, Charles Darwin, Lewiss Carroll….)

NGUYÊN NHÂN CỦA TNL

Nhiều NNL hay tin một cách sai lầm rằng sẽ tìm ra được nguyên nhân chính và phương pháp chữa trị hiệu quả, tốc hành. Có nhiều giả thuyết đưa ra để giải thích về nguyên nhân tự nhiên của TNL. Nhưng đến giờ này, không có giả thuyết nào chứng minh được.

Một nghiên cứu đáng ghi nhận và đang được đầu tư đáng kể là sự ảnh hưởng của thần kinh, sự lấn át của một bán cầu não trên một bán cầu não khác, và những nhân tố gây ra sự thiếu liên kết các cơ thanh âm gây ra chứng nói lắp. Yếu tố di truyền cũng đóng một vai trò đáng kể ở những NNL.

Dù nguyên nhân nào đi nữa, điều bạn cần quan tâm bây giờ là làm gì để khắc phục nó chứ không phải quan tâm đến chuyện đã qua.

Không cứ gì, bạn phải nói lắp một cách vô vọng trong suốt quãng đời còn lại. Bạn có thể lấy lại sự tự tin và giao tiếp trôi chảy thôi. Người khác làm được, ắt bạn sẽ làm được.

Advertisements

Posted on November 28, 2008, in Tật Nói Lắp. Bookmark the permalink. Leave a comment.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: